THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ MỘT SỐ HỢP CHẤT PHÂN LẬP ĐƯỢC  TỪ LOÀI XUYÊN TÂM THẢO (CANSCORA LUCIDISSIMA  (H.LÉV. & VANIOT) HAND.-MAZZ.) THU HÁI TẠI CAO BẰNG, VIỆT NAM

Phạm Thanh Huế; Nguyễn Thị Kim An; Nguyễn Thế Năng; Vũ Thị Thu Lê

doi:10.34238/tnu-jst.11834

THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ MỘT SỐ HỢP CHẤT PHÂN LẬP ĐƯỢC TỪ LOÀI XUYÊN TÂM THẢO (CANSCORA LUCIDISSIMA (H.LÉV. & VANIOT) HAND.-MAZZ.) THU HÁI TẠI CAO BẰNG, VIỆT NAM

Thông tin bài báo

Ngày nhận bài: 08/01/25 Ngày hoàn thiện: 26/02/25 Ngày đăng: 27/02/25

Các tác giả

1. Phạm Thanh Huế, Trường Đại học Nông Lâm – ĐH Thái Nguyên
2. Nguyễn Thị Kim An, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội
3. Nguyễn Thế Năng, Công ty Cổ phần Liên minh Môi trường và Xây dựng
4. Vũ Thị Thu Lê , Trường Đại học Nông Lâm – ĐH Thái Nguyên

Tóm tắt

Xuyên tâm thảo (Canscora lucidissima (H.Lév. & Vaniot) Hand.-Mazz) được phát hiện phân bố tại một số quốc gia như Ấn Độ, Malaysia, Lào, Trung Quốc. Ở Việt Nam, Xuyên tâm thảo được tìm thấy tại một số tỉnh như Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh. Tại Trung Quốc và Ấn Độ, dược liệu này dược sử dụng để điều trị một số bệnh liên quan đến tim mạch với thành phần hoá học đã được công bố gồm có xanthone, iridoid và terpenoid. Từ thân và lá Xuyên tâm thảo thu hái tại Cao Bằng, Việt Nam, bằng các phản ứng hoá học định tính, nghiên cứu đã xác định được 3 nhóm hợp chất là flavonoid, terpenoid và axit hữu cơ. Ngoài ra, 5 hợp chất sạch đã được phân lập và xác định cấu trúc từ phân đoạn cao chiết ethyl acetate của loài này bao gồm caffeic acid (1), methyl gallate (2), apigenin 7-O-β-D-glucopyranoside (3), naringenin-7-O-β-D-glucopyranoside (4) và loganic acid (5). Các kết quả nghiên cứu này giúp bổ sung cơ sở dữ liệu về thành phần hoá học loài Xuyên tâm thảo ở Việt Nam cũng như tạo cơ sở cho việc định hướng đánh giá hoạt tính sinh học và sử dụng dược liệu này trong phòng và điều trị bệnh theo y học dân gian.

Từ khóa

Canscora lucidissima; Thành phần hoá học; Caffeic acid; Methyl gallate; Loganic acid

Toàn văn:

PDF

Tài liệu tham khảo

[1] R. Jagannathan, S. A. Patel, and M. K. Ali, “Global updates on cardiovascular disease mortality trends and attribution of traditional risk factors,” Current diabetes reports, vol. 19, pp. 1-12, 2019.

[2] A. T. M. Dao, H. V. Nguyen, H. L. Nguyen, J. J. Allison, T. D. Le, and N. H. Bui, “Current Gaps in the Control of Cardiovascular Disease in Vietnam: A Systematic Review of Vietnamese-based Studies,” Journal of Health Management, vol. 26, no. 2, pp. 342-350, 2024.

[3] W. Zhi, Y. Liu, X. Wang, and H. Zhang, “Recent advances of traditional Chinese medicine for the prevention and treatment of atherosclerosis,” Journal of Ethnopharmacology, vol. 301, p. 115749, 2023.

[4] A. B. Csoka and M. Szyf, “Epigenetic side-effects of common pharmaceuticals: a potential new field in medicine and pharmacology,” Medical hypotheses, vol. 73, no. 5, pp. 770-780, 2009.

[5] T. B. Nguyen, Flora of Vietnam III, Agricultural Publishing House, 2005, pp. 75-76.

[6] V. C. Vo, Dictionary of Vietnamese medicinal plants II. Medical Publishing House, 2012, pp. 1225-1226.

[7] Q. He, L. He, S. Xu, and Q. Deng, “Effect of xanthone from Canscora lucidissima on cultured myocytes anoxia-reoxygenation injuries,” Journal of Chinese Medicinal Materials, vol. 23, no. 7, pp. 399-401, 2000.

[8] Q. He, S. Xu, and B. Peng, “Mechanism of Canscora lucidissima xanthones against arrhythmia induced by myocardial ischemia-reperfusion in rats,” Journal of Chinese Medicinal Materials, vol. 23, no. 9, pp. 556-557, 1998.

[9] Q. L. Fei, X. Y. Zhang, R. L. Qi, Y. F. Huang, Y. X. Han, and X. M. Li, “Canscora lucidissima, a Chinese folk medicine, exerts anti-inflammatory activities by inhibiting the phosphorylation of ERK1/2 in LPS-activated macrophages,” BMC complementary and alternative medicine, vol. 19, pp. 1-10, 2019.

[10] N. Tanaka, I. Shibata, Y. Tasaki, Y. Yoshino, D. Tsuji, and F. L. Lu, “Acylated iridoid glucoside and xanthones from Canscora lucidissima: Their structures and ferroptosis inhibitory activity,” Fitoterapia, vol. 168, p. 105539, 2023.

[11] A. Alqethami and A. Y. Aldhebiani, “Medicinal plants used in Jeddah, Saudi Arabia: phytochemical screening,” Saudi Journal of Biological Sciences, vol. 28, no. 1, pp. 805-812, 2021.

[12] C. H. Jeong, H. R. Jeong, G. N. Choi, D. O. Kim, and U. K. Lee, “Neuroprotective and anti-oxidant effects of caffeic acid isolated from Erigeron annuus leaf,” Chinese medicine, vol. 6, pp. 1-9, 2011.

[13] S. C. Lee, Y. S. Kwon, K. H. Son, H. P. Kim, and M. Y. Heo, “Antioxidative constituents from Paeonia lactiflora,” Archives of Pharmacal Research, vol. 28, pp. 775-783, 2005.

[14] Z. Chen, X. Ying, S. Meng, X. Zhu, H. Jiang, and Q. Cao, “LC determination of luteolin-7-O-β-D-glucoside and apigenin-7-O-β-D-glucoside in rat plasma after administration of Humulus scandens extract and its application to pharmacokinetic studies,” Natural Product Research, vol. 26, no. 6, pp. 530-539, 2012.

[15] E. A. Ragab, M. Hosny, H. A. Kadry, and H. A. Ammar, “Flavanone glycosides from Gleditsia caspia,” Journal of Natural Products (India), vol. 3, pp. 35-46, 2010.

[16] I. Calis, M. F. Lahloub, and O. Sticher, “Loganin, loganic acid and periclymenoside, a new biosidic ester iridoid glucoside from Lonicera periclymenum L.(Caprifoliaceae),” Helvetica chimica acta, vol. 67, no. 1, pp. 160-165, 1984.

[17] V. Yadav, “Comparative phytochemical analysis on ethanolic extract obtained by soxhlet and microwave extraction of Canscora decurrens Dalz,” Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry, vol. 6, no. 1, pp. 123-129, 2017.

[18] L. Kousalya, N. Vijayanand, S. Sivasangariramya, D. Kathiresan, M. Muthumani, and S. Venkatesh, “Ameliorated antioxidant and phytochemical profiling of Canscora decussata–An ayurvedic medicinal plant,” Biocatalysis and Agricultural Biotechnology, vol. 53, p. 102881, 2023.

[19] S. Ghosal and R. K. Chaudhuri, “New tetraoxygenated xanthones of Canscora decussata,” Phytochemistry, vol. 12, no. 8, pp. 2035-2038, 1973.

DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.11834

Các bài báo tham chiếu

Hiện tại không có bài báo tham chiếu



Ghi nhớ