Chia sẻ bài báo qua Email PHÂN LOẠI NGUỒN GỐC ĐỊA LÍ NGHỆ VÀNG VIỆT NAM (CURCUMA LONGA L.) DỰA TRÊN DỮ LIỆU PHỔ UV-VIS VÀ FTIR KẾT HỢP HỌC MÁY
Thông tin bài báo
Ngày nhận bài: 06/08/25 Ngày hoàn thiện: 26/12/25 Ngày đăng: 31/12/25Các tác giả
1. Nguyễn Thị Vân Anh, Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam2. Nguyễn Thu Hà, Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam
3. Nguyễn Đức Phong, Công ty cổ phần TRAPHACO
4. Nguyễn Đức Thanh
, Học viện Quân Y
Tóm tắt
Một kĩ thuật đơn giản đã được phát triển để xác định nguồn gốc địa lý nghệ vàng Việt Nam (Curcuma longa L.) thông qua việc sử dụng dữ liệu phổ UV-Vis và IR kết hợp với các mô hình học máy. Các dữ liệu phổ UV-Vis và IR được đo từ 160 mẫu nghệ vàng trồng tại bốn tỉnh khác nhau của miền Bắc Việt Nam. Các dữ liệu phổ được thực hiện các thuật toán tiền xử lý SNV, Savitzky-Golay, SPA để giảm các yếu tố ảnh hưởng do phép đo và làm giảm chiều của ma trận tín hiệu, sau đó phát triển các mô hình học máy có giám sát và không giám sát để xác định nguồn gốc địa lý. Kết quả cho thấy, các mô hình học máy có giám sát cho khả năng phân loại tốt: mô hình phân tích phân biệt tuyến tính (LDA) đạt độ chính xác phân loại cao nhất với cả hai bộ dữ liệu UV-Vis và IR lần lượt 97,92% và 95,83%. Mô hình SVM-LDA cũng cho kết quả khả quan với độ chính xác tương ứng 95,83% và 93,75%. Kết quả của nghiên cứu này mở ra triển vọng ứng dụng dữ liệu phổ kết hợp với học máy trong việc truy xuất nguồn gốc dược liệu tại Việt Nam.
Từ khóa
Toàn văn:
PDFTài liệu tham khảo
[1] C. W. NIta, "Safety and anti-inflammatory activity of curcumin: a component of tumeric (Curcuma longa)," The Journal of Alternative & Complementary Medicine, vol. 9, no. 1, pp. 161-168, 2003, doi: 10.1089/107555303321223035.
[2] B. Kumar and B. Gill, "Effect of method of planting and harvesting time on growth, yield and quality of turmeric (Curcuma longa L.)," Himachal Journal of Agricultural Research, vol. 49, no. 2, pp. 253-256, 2011.
[3] I. S. Sandeep, A. Kuanar, A. Akbar, et al., "Agroclimatic zone based metabolic profiling of turmeric (Curcuma Longa L.) for phytochemical yield optimization," Industrial Crops and Products, vol. 85, pp. 229-240, 2016, doi: 10.1016/j.indcrop.2016.03.007.
[4] T. H. Nguyen and T. T. H. Tran, "Preliminary investigation of curcumin contents in the rhizome of the yellow turmeric (Curcuma longa L. Zingiberaceae) according to cultivated regions by HPLC method," (in Vietnamese), Journal Of Science of Lac Hong University, vol. 12, pp. 029-032, 2021.
[5] A.C. Gören, S. Çıkrıkçı, M. Çergel, et al., "Rapid quantitation of curcumin in turmeric via NMR and LC–tandem mass spectrometry," Food Chemistry, vol. 113, no. 4, pp. 1239-1242, 2009, doi: 10.1016/j.foodchem.2008.08.014.
[6] M. Greenacre, P. J. Groenen, T. Hastie, et al., "Principal component analysis," Nature Reviews Methods Primers, vol. 2, no. 1, 2022, Art. no. 100, doi: 10.1038/s43586-022-00184-w.
[7] S. Zhao, B. Zhang, J. Yang, et al., "Linear discriminant analysis," Nature Reviews Methods Primers, vol. 4, no. 1, 2024, Art. no. 70, doi: 10.1038/s43586-024-00346-y.
[8] S. Suthaharan, "Support Vector Machine," Machine Learning Models and Algorithms for Big Data Classification: Thinking with Examples for Effective Learning, Springer US, Boston, MA, 2016, pp. 207-235, doi: 10.1007/978-1-4899-7641-3_9.
[9] A. Pauzi, N. Muhammad, N. Abdullah, et al., "Discrimination of herbal products from Zingiberaceae family using electric nose combined with chemometric techniques," Malays J. Chem., vol. 23, no. 2, pp. 205-212, 2021.
[10] Y. Dai, B. Yan, F. Xiong, et al., "Tanshinone content prediction and geographical origin classification of Salvia miltiorrhiza by combining hyperspectral imaging with chemometrics," Foods, vol. 13, no. 22, 2024, Art. no. 3673, doi: 10.3390/foods13223673.
[11] E. Rohaeti, M. Rafi, U. D. Syafitri, et al., "Fourier transform infrared spectroscopy combined with chemometrics for discrimination of Curcuma longa, Curcuma xanthorrhiza and Zingiber cassumunar," Spectrochimica Acta Part A: Molecular and Biomolecular Spectroscopy, vol. 137, pp. 1244-1249, 2015, doi: 10.1016/j.saa.2014.08.139.
DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.13380
Các bài báo tham chiếu
- Hiện tại không có bài báo tham chiếu