TỪ CẢI LƯƠNG ĐẾN THỎA HIỆP: BÁO CHÍ VÀ KHÔNG GIAN CÔNG LUẬN THUỘC ĐỊA CỦA ĐẢNG LẬP HIẾN ĐÔNG DƯƠNG (1919-1942)

Đinh Hồng Khoa

doi:10.34238/tnu-jst.13625

TỪ CẢI LƯƠNG ĐẾN THỎA HIỆP: BÁO CHÍ VÀ KHÔNG GIAN CÔNG LUẬN THUỘC ĐỊA CỦA ĐẢNG LẬP HIẾN ĐÔNG DƯƠNG (1919-1942)

Thông tin bài báo

Ngày nhận bài: 16/09/25 Ngày hoàn thiện: 22/12/25 Ngày đăng: 22/12/25

Các tác giả

Đinh Hồng Khoa , Trường Đại học Đồng Tháp

Tóm tắt

Bài báo này nghiên cứu quá trình chuyển biến từ cải lương lập hiến đến thỏa hiệp với chính quyền thực dân của Đảng Lập Hiến Đông Dương tại Nam Kỳ trong giai đoạn 1919-1942. Mục tiêu của nghiên cứu là làm rõ đặc điểm, động lực và giới hạn lịch sử của một lực lượng chính trị tư sản trong bối cảnh thuộc địa. Phương pháp nghiên cứu dựa trên tiếp cận định tính, kết hợp phân tích nội dung báo chí đương thời (La Tribune Indigène, La Tribune Indochinoise, L’Écho Annamite, Nông Cổ Mín Đàm) với các công trình học thuật hiện có, dưới khung lý thuyết về không gian công cộng, diễn ngôn thuộc địa và chức năng của báo chí trong việc kiến tạo không gian công luận thuộc địa. Kết quả cho thấy giai đoạn khởi đầu (1919-1922) tập trung vào các yêu sách cải lương; giai đoạn 1923-1938 là quá trình thể chế hóa qua báo chí và nghị trường, song sau khủng hoảng kinh tế 1929-1933 uy tín đảng suy giảm; giai đoạn 1939-1942, xu hướng thỏa hiệp và hợp tác với chính quyền thực dân Pháp tại Nam Kỳ trở nên chi phối, phản ánh sự chuyển biến từ lập trường cải cách sang trung thành với hệ thống thuộc địa. Kết luận, Đảng Lập Hiến đã mở rộng không gian công luận thuộc địa, song quỹ đạo từ cải lương đến thỏa hiệp phản ánh giới hạn tất yếu của chính trị tư sản Nam Kỳ trong khung khổ thực dân.

Từ khóa

Đảng Lập Hiến Đông Dương; Nam Kỳ; Không gian công luận thuộc địa; Cải lương; Thoả hiệp

Toàn văn:

PDF

Tài liệu tham khảo

[1] J. Habermas, The Structural Transformation of the Public Sphere. Cambridge, MA: MIT Press, 1989.

[2] B. Anderson, Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. London: Verso, 2006.

[3] R. B. Smith, “Bui Quang Chieu and the Constitutionalist Party in French Cochinchina 1917-30,” Modern Asian Studies, vol. 3, no. 2, pp. 131-150, 1969.

[4] A. Larcher-Goscha and K. J. Abu-Zeid, “Bui Quang Chieu in Calcutta (1928): The Broken Mirror of Vietnamese and Indian Nationalism,” Journal of Vietnamese Studies, vol. 9, no. 4, pp. 67-114, 2014.

[5] V. G. Tran, The Development of Thought in Vietnam from the Nineteenth Century to the August Revolution of 1945, vol. 2. Hanoi: Social Sciences Publishing House, 1996.

[6] V. T. Hoi, “What is freedom?,” (In French), The Annamite Echo, no. 321, pp. 1-4, Apr. 13, 1922.

[7] V. T. Vo, T. A. Le, P. V. Pham, and Q. D. Mai, “Activities of the Constitutionalist Party in Cochinchina (1919 - 1942),” Res Militaris, vol. 12, no. 1, pp. 239-245, 2022.

[8] T. H. Nguyen, “Activities of Parti Constitutionnaliste Indochinois in the democratic national movement in Cochinchina (1919-1942),” TNU Journal of Science and Technology, vol. 230, no. 08, pp. 96-103, Apr. 2025, doi: 10.34238/tnu-jst.11893.

[9] P. M. F. Peycam, The Birth of Vietnamese Political Journalism: Saigon 1916-1930. New York: Columbia University Press, 2012.

[10] E. W. Said, Orientalism. New York: Vintage Books, 1979 (Original work published 1978).

[11] H. K. Bhabha, The Location of Culture. London and New York: Routledge, 1994.

[12] The Indigenous Tribune, “Organ of the Indochinese Constitutionalist Party,” (In French), The Indigenous Tribune, no. 161, pp. 1-4, Apr. 17, 1919.

[13] Official Statement of the Indochinese Press, “The Demands of the Annamite Constitutionalist Party,” (In French), Indochina Economic Agency, no. 20, pp. 1-33, Jan. 31, 1925.

[14] The Indochinese Tribune, “More Than Fifteen Hundred People Acclaimed Our Delegates to the Monetary Commission upon Their Arrival in Saigon,” (In French), The Indochinese Tribune, no. 1122, pp. 1-4 Apr. 04, 1934.

[15] J. Danlor, “The Indochinese Grand Council,” (In French), The Indochinese Tribune, no. 511, pp. 1-4 Jan. 13,1930.

[16] T. H. T. Ho, “The Politics of Compromise: The Constitutionalist Party and the Electoral Reforms of 1922 in French Cochinchina,” Modern Asian Studies, vol. 18, no. 3, pp. 371-391, 1984.

[17] The Annamite Echo, “Open Letter to Mr. Duong-Van-Loi: On the Bombardment of Co-Am,” (In French), The Annamite Echo, vol. 11, no. 1448, pp. 1-4, Mar. 26, 1930.

[18] The Indochinese Tribune, “The Arrival in France of the Annamite Delegates from the Elected Bodies of Cochinchina to the Monetary Commission,” (In French), The Indochinese Tribune, no. 1104, pp. 1-4, Feb. 19, 1934.

[19] N. D. Ngo, “The Right to Life and the Fiscal Duty,” (In French), The Indochinese Tribune, no. 1172, pp. 1-4, Aug. 06, 1934.

[20] B. Dai, “Proclamation of His Majesty the Emperor of Annam to the Annamite Populations,” (In French), The Indochinese Tribune, no. 1905, pp. 1-4, Sep. 13, 1939.

[21] Q. L. Le, “The Year 1940 has passed,” (In French), The Indochinese Tribune, no. 2088, pp. 1-4, Jan. 03, 1941.

[22] The Indochinese Tribune, “Give Your Support to the Government Without Hesitation. Subscribe to Indochinese Treasury Bonds,” (In French), The Indochinese Tribune, no. 2332, pp. 1-4, Sep. 07, 1942.

[23] Q. C. Bui, “Friends and Compatriots! (Amis & compatriotes!),” (In French), The Indochinese Tribune, no. 2342, pp. 1-4, Sep. 30 - Oct. 02, 1942.

DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.13625

Các bài báo tham chiếu

Hiện tại không có bài báo tham chiếu



Ghi nhớ