ẢNH HƯỞNG CỦA CHATGPT ĐẾN TƯ DUY GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ  CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM

Phạm Thị Khánh Huyền

doi:10.34238/tnu-jst.13875

ẢNH HƯỞNG CỦA CHATGPT ĐẾN TƯ DUY GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM

Thông tin bài báo

Ngày nhận bài: 27/10/25 Ngày hoàn thiện: 27/03/26 Ngày đăng: 27/03/26

Các tác giả

Phạm Thị Khánh Huyền , Trường Đại học Hàng hải Việt Nam

Tóm tắt

Nghiên cứu này khảo sát tác động của ChatGPT đối với tư duy giải quyết vấn đề của sinh viên tại Trường Đại học Hàng hải Việt Nam. Mục tiêu của nghiên cứu là xem xét việc tích hợp ChatGPT vào các hoạt động học tập có nâng cao khả năng tự đánh giá năng lực giải quyết vấn đề của sinh viên hay không, cũng như mức độ mà sinh viên dựa vào và kết hợp ChatGPT trong quá trình nhận thức của mình. Sử dụng phương pháp định lượng, dữ liệu được thu thập thông qua khảo sát trực tuyến với 113 sinh viên từ các khoa khác nhau. Bảng câu hỏi sử dụng thang đo Likert 5 mức để đánh giá năng lực giải quyết vấn đề do sinh viên tự đánh giá và mức độ tích hợp ChatGPT vào tư duy của họ. Phân tích thống kê mô tả cho thấy sinh viên đánh giá năng lực giải quyết vấn đề của mình ở mức trung bình đến trên trung bình, có điểm mạnh ở khả năng đưa ra nhiều giải pháp và học hỏi từ kinh nghiệm, nhưng gặp hạn chế trong ra quyết định dưới áp lực và xử lý các vấn đề phức tạp. Tuy nhiên, việc phụ thuộc quá mức vào công cụ này có thể làm suy giảm tư duy độc lập và tư duy phản biện. Nghiên cứu kết luận rằng việc sử dụng ChatGPT cần được hướng dẫn hợp lý để tối đa hóa lợi ích, đồng thời duy trì khả năng tư duy tự chủ.

Từ khóa

ChatGPT; Tư duy giải quyết vấn đề; Giáo dục đại học; Học tập hỗ trợ AI; Tư duy độc lập

Toàn văn:

PDF

Tài liệu tham khảo

[1] O. Zawacki-Richter, V. I. Marín, M. Bond, and F. Gouverneur, “Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education – Where are the educators?,” Int. J. Educ. Technol. High. Educ., vol. 16, no. 1, pp. 39–58, 2019.

[2] Y. K. Dwivedi, N. Kshetri, L. Hughes, E. L. Slade, A. Jeyaraj, A. K. Kar, and R. Wright, “‘So what if ChatGPT wrote it?’ Multidisciplinary perspectives on opportunities, challenges and implications of generative conversational AI for research, practice and policy,” Int. J. Inf. Manag., vol. 71, no. 2, pp. 102642–102655, 2023.

[3] E. Kasneci, K. Sessler, S. Küchemann, M. Bannert, D. Dementieva, F. Fischer, and G. Kasneci, “ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education,” Learn. Individ. Differ., vol. 103, no. 1, 2023, Art. no. 102274.

[4] G. J. Hwang and Y. F. Tu, “Roles and research trends of artificial intelligence in education: A systematic review of AI in education from 2011 to 2022,” Educ. Res. Rev., vol. 38, no. 1, pp. 100490–100503, 2023.

[5] J. G. Meyer, “ChatGPT and large language models in academia: Opportunities, challenges, and implications,” PLOS Biol., vol. 21, no. 8, 2023, Art. no. e3002264.

[6] X. Xu, J. Liu, and L. Yang, “Opportunities, challenges, and future directions of large language models in medical education: A systematic scoping review,” BMC Med. Educ., vol. 24, no. 1, pp. 112–128, 2024.

[7] M. Bobula, “Generative artificial intelligence (AI) in higher education: Implications for pedagogy and academic integrity,” J. Learn. Dev. High. Educ., vol. 65, no. 2, pp. 34–48, 2024.

[8] J. Ventura-León, C. Lino-Cruz, S. Tocto-Muñoz, A. Sánchez-Villena, and G. Gamboa-Melgar, “Problem-solving: development and validation of a short instrument for higher education,” Front. Educ., vol. 10, May 19, 2025, doi: 10.3389/feduc.2025.1555167.

[9] C. T. P. Dang and N. T. Nguyen, “Developing a scale and toolkit for assessing students' problem-solving capacity through project-based learning,” Ho Chi Minh City Univ. Education J. Sci., vol. 14, no. 4, pp. 99–109, 2017.

[10] Z. Ahmad, A. Sultana, N. A. Latheef, N. Siby, A. Sellami, and S. A. Abbasi, “Measuring students' AI competence: Development and validation of a multidimensional scale integrating educational psychology perspectives,” Acta Psychol., vol. 259, 2025, Art. no. 105446, doi: 10.1016/j.actpsy.2025.105446.

[11] M. Urban, “ChatGPT Improves Creative Problem-Solving Performance in University Students: An Experimental Study,” Comput. Educ., vol. 215, no. 1, 2024, Art. no. 105031.

[12] C. Zhai, “The effects of over-reliance on AI dialogue systems on academic writing and research,” Smart Learn. Environ., vol. 11, 2024, Art. no. 28.

[13] K. Hardcastle, “Students are outsourcing thought to ChatGPT - here's why educators should worry,” Business Insider Africa, 2025. [Online]. Available: https://africa.businessinsider.com/news/students-are -outsourcing-thought-to-chatgpt-heres-why-educators-should-worry-a/1nqtj4k. [Accessed Oct. 10, 2025].

[14] J. Wang and W. Fan, “The effect of ChatGPT on students’ learning performance, learning perception, and higher-order thinking: Insights from a meta-analysis,” Humanit. Soc. Sci. Commun., vol. 12, 2025, Art. no. 621.

DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.13875

Các bài báo tham chiếu

Hiện tại không có bài báo tham chiếu



Ghi nhớ