CÁC HỢP CHẤT ALKALOID TỪ LOÀI CRINUM LATIFOLIUM L.  VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA CHÚNG

Ngô Việt Đức; Ngô Văn Hiếu; Nguyễn Văn Tùng; Đỗ Thanh Tuân; Lê Quỳnh Liên; Nguyễn Thị Cúc; Hoàng Lê Tuấn Anh

doi:10.34238/tnu-jst.14063

CÁC HỢP CHẤT ALKALOID TỪ LOÀI CRINUM LATIFOLIUM L. VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA CHÚNG

Thông tin bài báo

Ngày nhận bài: 21/11/25 Ngày hoàn thiện: 13/04/26 Ngày đăng: 14/04/26

Các tác giả

1. Ngô Việt Đức, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển công nghệ cao – VAST
2. Ngô Văn Hiếu, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển công nghệ cao – VAST
3. Nguyễn Văn Tùng, Viện Công nghệ Xạ hiếm - VINATOM
4. Đỗ Thanh Tuân, Trường Đại học Y Dược Thái Bình
5. Lê Quỳnh Liên, Viện Hoá học - VAST
6. Nguyễn Thị Cúc, 1) Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển công nghệ cao – VAST, 2) Trường Đại học Đại Nam
7. Hoàng Lê Tuấn Anh , Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển công nghệ cao – VAST

Tóm tắt

Crinum latifolium là một loài thực vật được biết với nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học có tác dụng kháng viêm, kháng khối u và kháng khuẩn. Tuy nhiên, nghiên cứu về loài này ở Việt Nam còn hạn chế. Để đóng góp thêm dữ liệu khoa học, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu thành phần hóa học của cặn chiết methanol loài C. latifolium. Từ loài C. latifolium, đã phân lập được ba hợp chất alkaloid: 8-demethylmaritidine (1), 3-O-acetyl-8-O-demethylmaritidine (2), và maritidine (3). Cấu trúc hoá học của các hợp chất này được xác định dựa trên phân tích phổ cộng hưởng từ hạt nhân 1D-, 2D-NMR và kết hợp so sánh với tài liệu tham khảo. Các hợp chất này được đánh giá hoạt tính ức chế enzyme acetylcholinesterase (AChE) và gây độc tế bào ung thư. Các hợp chất này (1-3) đều thể hiện hoạt tính ức chế enzyme AChE, với giá trị IC₅₀ trong khoảng 132,14 ± 6,71 đến 212,76 ± 8,30 µM trong đó hợp chất 2 thể hiện hoạt tính ức chế enzyme AChE mạnh nhất, với giá trị IC₅₀ là 132,14 ± 6,71 µM. Ngoài ra, hợp chất 2 thể hiện hoạt tính gây độc tế bào ung thư người trên 2 dòng tế bào SK-LU-1 và LNCaP với giá trị IC₅₀ lần lượt là 69,57 ± 4,78 và 51,92 ± 3,69 μM.

Từ khóa

Crinum latifolium; Alkaloid; 3-O-acetyl-8-O-demethylmaritidine; Acetylcholinesterase; Gây độc tế bào ung thư

Toàn văn:

PDF (English)

Tài liệu tham khảo

[1] H. B. Do et al., Medicinal plants and medicinal animals, vol. 2, Science and Technics Publishing House, (in Vietnamese), 2020.

[2] M. Jenny et al., "Crinum latifolium leave extracts suppress immune activation cascades in peripheral blood mononuclear cells and proliferation of prostate tumor cells," Sci. Pharm., vol. 79, no. 2, pp. 323-335, 2011.

[3] H.-Y.T. Nguyen et al., "Extracts of Crinum latifolium inhibit the cell viability of mouse lymph oma cell line EL4 and induce activation of anti-tumour activity of macrophages in vitro," Journal of Ethnopharmacology, vol. 149, no. 1, pp. 75-83, 2013.

[4] M.-X. Chen et al., "Amaryllidaceae alkaloids from Crinum latifolium with cytotoxic, antimicrobial, antioxidant, and anti-inflammatory activities," Fitoterapia, vol. 130, pp. 48-53, 2018.

[5] A. Sharma et al., "In-vitro and In-vivo Evaluation of Antiarthritic, Anti-inflammatory and Analgesic Effect of Nanoemulsion loaded with Crinum latifolium leaves extract," Library of Progress-Library Science, Information Technology & Computer, vol. 44, no. 4, pp. 628-640, 2024.

[6] T. H. H. Tran et al., "Crinane, augustamine, and β-carboline alkaloids from Crinum latifolium," Phytochemistry Letters, vol. 24, pp. 27-30, 2018.

[7] H. Tian et al., "Antimicrobial crinane-type alkaloids from the bulbs of Crinum latifolium," Journal of Asian Natural Products Research, vol. 23, no. 11, pp. 1023-1029, 2021.

[8] B. V. Le et al., "In vitro investigation of acetylcholinesterase inhibitors isolated from the fruit of Stauntonia hexaphylla," Chemistry of Natural Compounds, vol. 57, no. 4, pp. 784-787, 2021.

[9] P. Skehan et al., "New colorimetric cytotoxicity assay for anticancer-drug screening," J. Natl. Cancer Inst., vol. 82, no. 13, pp. 1107-1112, 1990.

[10] M. C. Alley et al., "Feasibility of drug screening with panels of human tumor cell lines using a microculture tetrazolium assay," Cancer Res., vol. 48, no. 3, pp. 589-601, 1988.

[11] A. H. Abou-Donia et al., "Two new alkaloids of the crinane series from Pancratium sickenbergeri," Planta. Med., vol. 68, no. 4, pp. 379-381, 2002.

[12] C.-K. Chen et al., "Comprehensive Study of Alkaloids from Crinum asiaticum var. sinicum Assisted by HPLC-DAD-SPE-NMR," Journal of Natural Products, vol. 74, no. 3, pp. 411-419, 2011.

[13] V. Pabuççuoglu et al., "Four New Crinine-Type Alkaloids from Sternbergia Species," Journal of Natural Products, vol. 52, no. 4, pp. 785-791, 1989.

[14] L. Cahlíková et al., "In Vitro Inhibitory Effects of 8-O-Demethylmaritidine and Undulatine on Acetylcholinesterase and Their Predicted Penetration across the Blood–Brain Barrier," Journal of Natural Products, vol. 78, no. 6, pp. 1189-1192, 2015.

[15] T. Vu et al., "Alkaloids with Acetylcholinesterase Inhibitory Activities from Crinum latifolium L.," Natural Product Sciences, vol. 30, pp. 304-308, 2024.

"Times New Roman",serif;mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-ansi-language:

PT-BR;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'>

style='mso-element:field-end'>

DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.14063

Các bài báo tham chiếu

Hiện tại không có bài báo tham chiếu



Ghi nhớ