BẢO TỒN, PHÁT HUY NGHI LỄ CỦA NGƯỜI DAO Ở TÂY BẮC VIỆT NAM QUA CÁC HOẠT ĐỘNG DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI ĐỊA PHƯƠNG

Đặng Thị Oanh; Đỗ Thị Oanh

doi:10.34238/tnu-jst.14139

BẢO TỒN, PHÁT HUY NGHI LỄ CỦA NGƯỜI DAO Ở TÂY BẮC VIỆT NAM QUA CÁC HOẠT ĐỘNG DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI ĐỊA PHƯƠNG

Thông tin bài báo

Ngày nhận bài: 02/12/25 Ngày hoàn thiện: 31/12/25 Ngày đăng: 31/12/25

Các tác giả

1. Đặng Thị Oanh , Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai
2. Đỗ Thị Oanh, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai

Tóm tắt

Nghi lễ của người Dao ở Tây Bắc Việt Nam là hệ thống thực hành văn hóa – tín ngưỡng đặc sắc, phản ánh mối quan hệ giữa con người với tổ tiên, thần linh và thế giới siêu nhiên. Đây là kho tàng di sản văn hóa có giá trị quan trọng trong đời sống tinh thần và bản sắc của cộng đồng; đồng thời đây cũng là nguồn tài nguyên du lịch độc đáo. Trong bối cảnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa, di sản văn hóa này đã và đang đứng trước nguy cơ mai một. Bài viết đề xuất hướng tiếp cận bảo tồn gắn với phát huy di sản nghi lễ người Dao ở Tây Bắc Việt Nam thông qua phát triển du lịch cộng đồng – một mô hình hiệu quả vừa góp phần gìn giữ giá trị văn hóa, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân. Bằng các phương pháp nghiên cứu tài liệu, điền dã dân tộc học, phỏng vấn sâu, phân tích – tổng hợp, phân tích SWOT, bài viết đã chỉ ra điểm yếu, điểm mạnh, cơ hội, thách thức và đưa ra các giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy hiệu quả hệ thống nghi lễ của người Dao, hướng tới phát triển du lịch cộng đồng bền vững tại địa phương.

Từ khóa

Bảo tồn; Phát huy; Nghi lễ; Người Dao; Du lịch cộng đồng

Toàn văn:

PDF

Tài liệu tham khảo

[1] M. H. Tran, “Maternal care practices of the Dao people in Yen Bai,” Ethnology Review, no. 2, pp. 78–83, 2000.

[2] Q. H. Pham, “Some childbirth and child-rearing customs of the Dao people in Ha Giang,” Journal of Women’s Studies, no. 3, pp. 18-24, 1998.

[3] T. D. Tran, “The Dao Tuyen’s practices of praying for children and adopting children in Lao Cai,” In Folk Culture Bulletin 2006. Social Sciences Publishing House, Hanoi, 2006, pp. 329–337.

[4] T. H. Phan, “The initiation (cap sac) ritual and funeral practices of the Dao Tuyen in Bao Thang District, Lao Cai Province,” Master’s Thesis, Thai Nguyen University of Education, 2010.

[5] N. K. Phan, The cap sac initiation ritual of the Dao Lo Gang. Culture and Information Publishing House, Hanoi, 2003.

[6] H. S. Ly, “The cap sac initiation ritual and cultural identity of the Dao,” Ethnology Review, no. 3, pp. 13–23, 2002.

[7] M. H. Nguyen, Wedding rituals of the Nga Hoang Dao group. Culture and Information Publishing House, Hanoi, 2013.

[8] K. P. Tan, Rituals in weddings and funerals of the Dao Khau in Sin Ho, Lai Chau. Culture and Information Publishing House, Hanoi, 2012.

[9] V. L. Chao, Funerary rituals of the Dao Tuyen in Lao Cai. Manuscript archived at the Office of the Vietnam Folk Arts Association, 2014.

[10] Q. C. Chu, “Funeral practices of the Dao Ho in Son Ha commune, Bao Thang district, Lao Cai province,” Ethnicity and Era Journal, no. 119, pp. 5-7, 2008.

[11] H. S. Ly, “Funeral rituals of the Dao Tien in Ba Be, Cao Bang,” Ethnology Review, no. 4, pp. 46–55, 1996.

[12] H. B. Vi, “The Tet Dance Festival (Giang Chau Dao) of the Red Dao in Sa Pa,” Ethnology Review, no. 1, pp. 54–60, 1998.

[13] T. U. Dam and T. H. V. Mai, “The Tet Dance Festival of the Quan Chet Dao in the context of tourism development in Thai Nguyen Province,” Ethnology Review, no. 3, pp. 81–88, 2019.

[14] D. C. Bui, “Rituals associated with the forest among the Red Dao in Lao Cai,” Folk Culture Journal, no. 2, pp. 15–22, 2014.

[15] H. S. Ly, “Conserve and promote the value of ritual heritage of the Dao people in our country today,” Traditional Culture and Development, vol. 8, no. 1, pp. 119-125, 2019, doi: 10.25073/0866-773X/275.

[16] T. B. Hoang, “Enhancing cultural heritage values associated with sustainable tourism development among the Red Dao people in Ta Phin village (Lao Cai province),” Journal of Culture and Arts, 2023. [Online]. Available: https://vanhoanghethuat.vn/phat-huy-gia-tri-di-san-van-hoa-gan-voi-phat-trien-du-lich -ben-vung-cua-nguoi-dao-do-ban-ta-phin-lao-cai.htm?utm_source=chatgpt.com. [Accessed July 10, 2025].

[17] H. S. Tran, T. O. Dang, V. T. Nguyen et al., Ritual Practices and Ritual Folk Songs of the Dao People in Vietnam, vol. 1. Hong Duc Publishing House, 2025.

[18] H. L. Trieu, “The story of Dang Hanh and Ban Dai Ho (A translation from the Dao language into Vietnamese),” Journal of Ethnology, no. 2, pp. 82–89, 1974.

[19] H. L. Trieu, Dao Folk Songs. Ethnic Culture Publishing House, Hanoi, 1990.

[20] T. G. Ngoc, “Igration of the Dao People to Southwestern China’s Border Regions and Several Southeast Asian Countries during the Ming and Qing Periods,” Journal of Ethnology, no. 6, pp. 59–68, 2008.

[21] T. G. Ngoc, “A retrospective and prospects on Dao (Yao) studies in China since the reform and opening-up period,” Journal of Ethnology, no. 2, pp. 59–68, 2010.

[22] J. Lemone, Dao Religious Paintings, Bang Koc, Thailand, 1982.

[23] S. Jennifer, “The Transformation of the Political Ecology of the Dao (Yao) People: Settlement Areas, Gender, and the Political Environment in Vietnam’s Highland Regions,” PhD Dissertation, University of California, 2004.

[24] G. Condominas, “The First French Publications on the Yao,” In The Yao of South China – Pangu, Editionsl’A.F.E.Y.27 sue Damesme.75013 Paris, 1991, pp. 577-588.

DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.14139

Các bài báo tham chiếu

Hiện tại không có bài báo tham chiếu



Ghi nhớ