NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH SẢN XUẤT GIÁ THỂ HỮU CƠ TỪ XƠ VÀ VỎ MÍT THEO TIÊU CHUẨN CƠ SỞ ỨNG DỤNG TRỒNG RAU VÀ MÍT

Nguyễn Thị Kiều; Dương Thị Phương Liên; Nguyễn Tấn Đạt

doi:10.34238/tnu-jst.14247

NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH SẢN XUẤT GIÁ THỂ HỮU CƠ TỪ XƠ VÀ VỎ MÍT THEO TIÊU CHUẨN CƠ SỞ ỨNG DỤNG TRỒNG RAU VÀ MÍT

Thông tin bài báo

Ngày nhận bài: 17/12/25 Ngày hoàn thiện: 21/05/26 Ngày đăng: 22/05/26

Các tác giả

1. Nguyễn Thị Kiều , Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Cần Thơ
2. Dương Thị Phương Liên, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm - Đại học Cần Thơ
3. Nguyễn Tấn Đạt, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm - Đại học Cần Thơ

Tóm tắt

Cây mít (Artocarpus heterophyllus Lam.) là cây ăn quả quan trọng tại Đồng bằng sông Cửu Long, tuy nhiên hoạt động thu hoạch và chế biến tạo ra lượng lớn phụ phẩm chưa được tái sử dụng, gây áp lực môi trường. Nghiên cứu này xây dựng quy trình sản xuất giá thể hữu cơ từ phụ phẩm mít bằng phương pháp ủ hiếu khí hai giai đoạn, có bổ sung phân gà và chế phẩm vi sinh (Trichoderma sp., EM), được chuẩn hóa thành TCCS 02:2023/TT. Giá thể thu được có pH kiềm nhẹ (9,65), tỷ lệ C/N 18,5 và hàm lượng chất hữu cơ trên 40%, đáp ứng yêu cầu sử dụng trong nông nghiệp. Kết quả thử nghiệm đồng ruộng cho thấy bón lót 5 tấn/ha giúp cải thiện sinh trưởng và năng suất rau ăn lá và cây mít; đặc biệt, kết hợp giá thể hữu cơ với than sinh học (1 tấn/ha) làm tăng năng suất mít 15,3% so với đối chứng. Nghiên cứu khẳng định tiềm năng tái chế phụ phẩm mít thành tài nguyên nông nghiệp, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học.

Từ khóa

Mít (Artocarpus heterophyllus); Phụ phẩm nông nghiệp; Giá thể hữu cơ; Ủ hiếu khí; Than sinh học

Toàn văn:

PDF

Tài liệu tham khảo

[1] S. Duque-Acevedo, L. J. Belmonte-Ureña, F. J. Cortés-García, and F. Camacho-Ferre, “Agricultural waste: Review of the evolution, approaches and perspectives on alternative uses,” Global Ecology and Conservation, vol. 22, 2020, Art. no. e00902, doi: 10.1016/j.gecco.2020.e00902.

[2] A. Kumar and S. Samadder, “A review on technological options of waste to energy for effective management of municipal solid waste,” Waste Management, vol. 69, pp. 407-422, 2022, doi: 10.1016/j.wasman.2017.08.046.

[3] R. A. S. N. Ranasinghe, S. D. Maduwanthi, and R. A. U. J. Marapana, “Nutritional and health benefits of jackfruit (Artocarpus heterophyllus Lam.): A review,” International Journal of Food Science, vol. 2019, no. 1, Art. no. 4327183, 2019, doi: 10.1155/2019/4327183.

[4] E. G. Nisbet et al., “Methane mitigation: Methods to reduce emissions, on the path to the Paris agreement,” Reviews of Geophysics, vol. 58, no. 1, 2020, Art. no. e2019RG000675.

[5] K. Paritosh, S. K. Kushwaha, M. Yadav, N. Pareek, A. Chawade, and V. Vivekanand, “Food waste to energy: An overview of sustainable approaches for food waste management and nutrient recycling,” BioMed Research International, vol. 2017, 2017, Art. no. 2370927.

[6] M. B. Ahmed, J. L. Zhou, H. H. Ngo, and W. Guo, “Insight into biochar properties and its cost analysis,” Biomass and Bioenergy, vol. 84, pp. 76-86, 2016.

[7] J. Lehmann and S. Joseph, “Biochar for environmental management: An introduction,” in Biochar for Environmental Management. London: Routledge, 2015, pp. 1-13.

[8] S. Joseph, Biochar for Environmental Management: Science, Technology and Implementation. London: Routledge, 2015.

[9] T. M. P. Do, T. T. T. Phan, and X. L. Nguyen, “Physicochemical characteristics of biochar derived from durian peel and jackfruit peel,” (in Vietnamese), Can Tho University Journal of Science, vol. 59, pp. 221-228, 2023.

[10] S. Wang, Y. Li, H. Zhang et al., “The co-inoculation of Trichoderma viridis and Bacillus subtilis improved the aerobic composting efficiency and degradation of lignocellulose,” Bioresource Technology, vol. 394, 2024, Art. no. 130285.

[11] Government of Vietnam, Decree No. 84/2019/ND-CP on management of fertilizers, Hanoi, Vietnam, 2019 (in Vietnamese).

[12] Ministry of Science and Technology, TCVN 9297:2012 Fertilizers – Determination of moisture content, Hanoi, Vietnam, 2012 (in Vietnamese).

[13] Ministry of Science and Technology, TCVN 5979:2007 Soil quality – Determination of pH, Hanoi, Vietnam, 2007 (in Vietnamese).

[14] Ministry of Science and Technology, TCVN 9294:2012 Fertilizers – Determination of organic matter content, Hanoi, Vietnam, 2012 (in Vietnamese).

[15] Ministry of Science and Technology, TCVN 8557:2010 Fertilizers – Determination of total nitrogen, Hanoi, Vietnam, 2010 (in Vietnamese).

[16] Ministry of Science and Technology, TCVN 9295:2012 Fertilizers – Determination of available nitrogen, Hanoi, Vietnam, 2012 (in Vietnamese).

[17] Ministry of Science and Technology, TCVN 8940:2011 Fertilizers – Determination of total phosphorus, Hanoi, Vietnam, 2011 (in Vietnamese).

[18] Ministry of Science and Technology, TCVN 8559:2010 Fertilizers – Determination of available phosphorus, Hanoi, Vietnam, 2010 (in Vietnamese).

[19] Ministry of Science and Technology, TCVN 8560:2010 Fertilizers – Determination of available potassium, Hanoi, Vietnam, 2010 (in Vietnamese).

[20] Ministry of Science and Technology, TCVN 8561:2010 Fertilizers – Determination of humic and fulvic acids, Hanoi, Vietnam, 2010 (in Vietnamese).

[21] Ministry of Science and Technology, TCVN 8569:2010 Fertilizers – Determination of calcium, magnesium and sodium, Hanoi, Vietnam, 2010 (in Vietnamese).

[22] Ministry of Science and Technology, TCVN 6496:1999 Water quality – Determination of cadmium and lead by atomic absorption spectrometry, Hanoi, Vietnam, 1999 (in Vietnamese).

[23] Ministry of Science and Technology, TCVN 8467:2010 Fertilizers – Determination of arsenic content, Hanoi, Vietnam, 2010 (in Vietnamese).

[24] Ministry of Science and Technology, TCVN 9293:2012 Fertilizers – Determination of biuret content, Hanoi, Vietnam, 2012 (in Vietnamese).

[25] Ministry of Science and Technology, TCVN 9292:2019 Fertilizers – Determination of free acidity, Hanoi, Vietnam, 2019 (in Vietnamese).

[26] Ministry of Science and Technology, TCVN 6846:2007 Microbiology of food and animal feeding stuffs – Horizontal method for detection of Escherichia coli, Hanoi, Vietnam, 2007 (in Vietnamese).

[27] Ministry of Science and Technology, TCVN 4829:2005 Microbiology of food and animal feeding stuffs – Detection of Salmonella spp., Hanoi, Vietnam, 2005 (in Vietnamese).

[28] International Organization for Standardization, ISO 4833-1:2013 Microbiology of the food chain – Horizontal method for the enumeration of microorganisms – Part 1: Colony count at 30°C by the pour plate technique, Geneva, Switzerland, 2013.

[29] K. S. Williams and A. Khodier, “Meeting EU ELV targets: Pilot-scale pyrolysis automotive shredder residue investigation of PAHs, PCBs and environmental contaminants in the solid residue products,” Waste Management, vol. 105, pp. 233-239, 2020.

[30] M. Pergola, M. D’Amico, G. Celano et al., “Sustainability assessment of the green compost production chain from agricultural waste: A case study in southern Italy,” Agronomy, vol. 10, no. 2, 2020, Art. no. 230.

[31] S. Nardi, M. Schiavon, and O. Francioso, “Chemical structure and biological activity of humic substances define their role as plant growth promoters,” Molecules, vol. 26, no. 8, p. 2256, 2021.

[32] M. Pergola, A. Persiani, A. M. Palese et al., “Composting: The way for a sustainable agriculture,” Applied Soil Ecology, vol. 123, pp. 744-750, 2018.

[33] S. Joseph, O. Husson, E. R. Graber et al., “How biochar works, and when it doesn’t: A review of mechanisms controlling soil and plant responses to biochar,” GCB Bioenergy, vol. 13, no. 11, pp. 1731-1764, 2021.

[34] H. P. Schmidt, C. Kammann, N. Hagemann et al., “Biochar in agriculture – A systematic review of 26 global meta-analyses,” GCB Bioenergy, vol. 13, no. 11, pp. 1708-1730, 2021.

[35] G. Agegnehu, A. K. Srivastava, and M. I. Bird, “The role of biochar and biochar–compost in improving soil quality and crop performance: A review,” Applied Soil Ecology, vol. 162, 2021, Art. no. 103908.

[36] G. Agegnehu, A. M. Bass, P. N. Nelson, and M. I. Bird, “Benefits of biochar, compost and biochar–compost for soil quality, maize yield and greenhouse gas emissions in a tropical agricultural soil,” Science of the Total Environment, vol. 719, 2020, Art. no. 137145, doi: 10.1016/j.scitotenv.2020.137145.

DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.14247

Các bài báo tham chiếu

Hiện tại không có bài báo tham chiếu



Ghi nhớ