ỨNG DỤNG MÔ HÌNH HỌC MÁY KẾT HỢP CÔNG NGHỆ GIS VÀ VIỄN THÁM TRONG ĐÁNH GIÁ NGUY CƠ LŨ QUÉT KHU VỰC ĐẠI TỪ, TỈNH THÁI NGUYÊN

Tóm tắt

Nghiên cứu này nhằm đánh giá nguy cơ lũ quét khu vực Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên thông qua mô hình tích hợp học máy, công nghệ GIS và viễn thám. Dữ liệu đầu vào bao gồm mô hình số độ cao 30 m, chỉ số thực vật từ ảnh Sentinel‑2 và lượng mưa cực đại ngày nội suy từ dữ liệu trạm đo mưa và ảnh vệ tinh giai đoạn 2010–2024. Sau khi chuẩn hóa và xử lý bằng phần mềm GIS, các lớp dữ liệu được đưa vào mô hình học máy dạng cây quyết định (CART) với tỷ lệ huấn luyện - kiểm định là 70% và 30%. Mô hình đạt độ chính xác trên 80% và chỉ số Kappa là 0,64. Bản đồ phân vùng nguy cơ lũ quét được chia làm bốn cấp, trong đó 56,6 km² (chiếm 9,8%) nằm trong vùng có nguy cơ cao, trùng khớp 89,6% các điểm ghi nhận lũ quét lịch sử. Kết quả khẳng định vai trò chi phối của yếu tố địa hình và lượng mưa trong phát sinh lũ quét. Mô hình có tiềm năng ứng dụng trong cảnh báo sớm lũ quét, quy hoạch sử dụng đất và quản lý rủi ro thiên tai cho các khu vực khác trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.