Chia sẻ bài báo qua Email DẪN LIỆU MỚI VỀ PHÂN LOẠI HỌC VÀ PHÂN BỐ CỦA LOÀI ỐC LEO CÂY – LITTORARIA MELANOSTOMA (GRAY, 1839) Ở RỪNG NGẬP MẶN VIỆT NAM
Thông tin bài báo
Ngày nhận bài: 10/01/26 Ngày hoàn thiện: 29/05/26 Ngày đăng: 01/06/26Các tác giả
1. Đỗ Đức Sáng
, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội2. Trần Thu Hà, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội
3. Dư Hoàng Vân, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội
4. Đào Hoàng Nam, Bảo tàng Tài nguyên rừng Việt Nam - Viện Điều tra, Quy hoạch rừng
5. Nguyễn Tài Tú, Viện Sinh thái Nhiệt đới - Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga
Tóm tắt
Nghiên cứu này cung cấp các dẫn liệu mới về phân loại học và phân bố của loài ốc leo cây (Littoraria melanostoma) ở rừng ngập mặn Việt Nam, dựa trên vật liệu thu từ nhiều khu vực ven biển, cửa sông và hệ thống đảo trong giai đoạn từ tháng 10/2016 đến tháng 11/2025. Các đặc điểm hình thái vỏ, nắp miệng, cấu trúc vi mô bề mặt vỏ (SEM), lưỡi bào, hệ sinh dục và cá thể sống được mô tả chi tiết, qua đó cho phép đánh giá gần như toàn diện các đặc điểm phân loại học của loài. Kết quả cho thấy, L. melanostoma thể hiện biến dị hình thái rõ giữa các cá thể trong quần thể, đặc biệt ở kích thước vỏ, màu nền, hoa văn và cấu trúc vi mô bề mặt vỏ. Nghiên cứu lần đầu ghi nhận và so sánh có hệ thống các dạng cấu trúc vi mô bề mặt vỏ của L. melanostoma ở Việt Nam, cung cấp các dẫn liệu có giá trị cho nhận diện và so sánh phân loại ở cấp độ loài. Lưỡi bào của L. melanostoma dài và mảnh với công thức răng 2–1–1–1–2, trong đó răng trung tâm phát triển mào che, răng bên và răng biên hình dải quạt, có 4-6 mấu nhọn ở mép trên. Loài L. melanostoma phân bố rộng trong hệ sinh thái rừng ngập mặn Việt Nam, sống bám và kiếm ăn trên thân, cành, lá và rễ khí sinh của một số loài cây ngập mặn.
Từ khóa
Toàn văn:
PDFTài liệu tham khảo
[1] D. G. Reid, P. Dyal, and S. Williams, “Global diversification of mangrove fauna: a molecular phylogeny of Littoraria (Gastropoda: Littorinidae),” Molecular phylogenetics and evolution, vol. 55, pp. 185-201, 2010.
[2] D. G. Reid, P. Dyal, and S. Williams, “A global molecular phylogeny of 147 periwinkle species (Gastropoda, Littorininae),” Zoologica Scripta, vol. 41, pp. 125-136, 2012, doi: 10.1111/j.1463-6409.2011.00505.x
[3] D. G. Reid, “The comparative morphology, phylogeny and evolution of the gastropod family Littorinidae,” Philosophical Transactions of the Royal Society of London, ser. B, vol. 324, pp. 1-110, 1989.
[4] K. Chen, Y. Mingliu, D. Haisheng, and L. Xin, “The Mitochondrial Genome of Littoraria melanostoma Reveals Phylogenetic Relationship of Littorinimorpha,” Diversity, vol. 15, no. 9, 2023, Art. no. 1005, doi: 10.20944/preprints202308.0974.v1.
[5] D. G. Reid, “The genus Littoraria Griffith & Pidgeon, 1834 (Gastropoda: Littorinidae) in the tropical eastern Pacific,” The Veliger, vol. 42, no. 1, pp. 21-53, 1999.
[6] P. Torres, A. Alfiado, D. Glassom, N. Jiddawi, A. Macia, D. G. Reid, and J. Paula, “Species composition, comparative size and abundance of the genus Littoraria (Gastropoda: Littorinidae) from different mangrove strata along the east African coast,” Hydrobiologia, vol. 614, no. 1, pp. 339-351, 2008, doi: 10.1007/s10750-008-9518-6.
[7] D. G. Reid, “New data on the taxonomy and distribution of the genus Littoraria Griffith and Pidgeon, 1834 (Gastropoda: Littorinidae) in Indo-West Pacific mangrove forests,” The Nautilus, vol. 115, no. 4, pp. 115-139, 2001.
[8] O. H. Lee, G. A. Williams, and K. D. Hyde, “The diets of Littoraria ardouiniana and L. melanostoma in Hong Kong mangroves,” Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom, vol. 81, pp. 967-973, 2001.
[9] O. H. Lee and G. A. Williams, “Spatial distribution patterns of Littoraria species in Hong Kong mangroves,” Hydrobiologia, vol. 481, pp. 137-145, 2002.
[10] Q. N. Bui, “Species of the genus Littoraria (family Littorinidae) in Vietnam,” In Proceedings of the Second National Conference on Mollusca, Nha Trang, 2001, pp. 72-79.
[11] V. N. Do, D. H. Tran, D. H. Nguyen, and N. H. Tran, “Community structure and ecological distribution of benthic animals in Tien Hai mangrove forest, northern Vietnam,” Academia journal of Biology, vol. 43, no. 3, pp. 95-112, 2021, doi: 10.15625/2615-9023/14941.
[12] M. P. Kerney and R. A. D. Cameron, A feld guide to the land snails of Britain and North-west Europe. Collins, London, 1979, p. 288.
[13] Molluscabase, 2026. [Online] Available: https://www.molluscabase.org/aphia.php?p=taxdetails&id=206218. [Accessed Jan 04, 2026].
[14] V. T. Do, S. Takenosi, and H. A. Le, Common marine and insular gastropod species of Vietnam (Mollusca: Gastropoda). Natural Science and Technology Publishing House, Hanoi, 2019, pp. 1-478.DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.14493
Các bài báo tham chiếu
- Hiện tại không có bài báo tham chiếu