PHƯƠNG THỨC TỪ VỰNG BIỂU ĐẠT THỂ PHI HOÀN THÀNH TRONG TIẾNG NHẬT HIỆN ĐẠI VÀ CHUYỂN DỊCH SANG TIẾNG VIỆT

Tóm tắt

Bài nghiên cứu khảo sát các phương thức từ vựng biểu đạt thể phi hoàn thành trong tiếng Nhật hiện đại và cách chuyển dịch sang tiếng Việt, dựa trên ngữ liệu từ hai tác phẩm của Kawabata Yasunari và các bản dịch tương ứng. Trên cơ sở phương pháp miêu tả kết hợp đối chiếu và thống kê, bài viết phân tích ba biểu thức [-hajimeru], [-tsudzukeru], [-owaru] và phó từ. Kết quả cho thấy [-hajimeru] diễn tả sự khởi đầu của hành động đơn lẻ, hành động mang tính thói quen hoặc do nhiều chủ thể lần lượt thực hiện; [-tsudzukeru] nhấn mạnh sự tiếp diễn, không ngừng; [-owaru] nhấn mạnh sự kết thúc của một quá trình nhưng vẫn mang dấu vết phi hoàn thành; phó từ góp phần xác lập khung thời gian phi hoàn thành. Khi dịch sang tiếng Việt, các đơn vị này phần lớn được giữ tương đương ý nghĩa thể, song vẫn tồn tại nhiều trường hợp khác cho thấy chúng không mang tính tuyệt đối. Những phát hiện này có ý nghĩa cho nghiên cứu về phạm trù thể, gợi ý cho dịch thuật và giảng dạy tiếng Nhật – tiếng Việt.