NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI GIẢI PHẪU, ĐỊNH TÍNH  THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CÂY CHÀM MÈO  Strobilanthes cusia (Nees.) O.Kuntze THU THẬP TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN

Trần Cẩm Tú; Nguyễn Thị Thu Ngà

doi:10.34238/tnu-jst.14795

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI GIẢI PHẪU, ĐỊNH TÍNH THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CÂY CHÀM MÈO Strobilanthes cusia (Nees.) O.Kuntze THU THẬP TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN

Thông tin bài báo

Ngày nhận bài: 10/02/26 Ngày hoàn thiện: 24/06/26 Ngày đăng: 25/06/26

Các tác giả

1. Trần Cẩm Tú, Trường Đại học Y Dược - ĐH Thái Nguyên
2. Nguyễn Thị Thu Ngà , Trường Đại học Sư phạm - ĐH Thái Nguyên

Tóm tắt

Cây Chàm mèo (Strobilanthes cusia (Nees.) O. Kuntze), trong y học cổ truyền được sử dụng với các tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, hạ sốt và điều trị các bệnh ngoài da, gan và đường hô hấp. Lá cây còn là nguyên liệu chính để sản xuất chàm nhuộm tự nhiên (indigo), một hợp chất có giá trị kinh tế và hoạt tính kháng khuẩn, chống oxy hóa cao. Trong nghiên cứu này, đặc điểm giải phẫu hiển vi của các cơ quan rễ, thân và lá cây Chàm mèo được khảo sát bằng phương pháp nghiên cứu hình thái giải phẫu. Hoạt tính kháng khuẩn, kháng nấm của cao chiết từ S. cusia đã được đánh giá, trong khi thành phần hóa học sơ bộ được xác định thông qua các phản ứng so màu đặc trưng. Kết quả cho thấy cấu trúc giải phẫu hiển vi đặc trưng của rễ, thân và lá cây S. cusia đã được xác định và mô tả. Cao chiết ethanol thể hiện hoạt tính ức chế đối với bốn chủng nghiên cứu (E. coli, S. aureus, P. aeruginosa và H. pylori) và chủng nấm A. brasiliensis, C. albicans ở nồng độ 50 µg/mL.

Từ khóa

Chàm mèo; Hoạt tính sinh học; Giải phẫu hiển vi; Kháng khuẩn; Kháng nấm

Toàn văn:

PDF

Tài liệu tham khảo

[1] T. L. Do, Medicinal Plants and Traditional Remedies of Vietnam. Medical Publishing House, 2004.

[2] Duoclieu.edu.vn, “Plant diversity and medicinal plants in Vietnam,” n.d. [Online]. Available: https://duoclieu.edu.vn/da-dang-thuc-vat-va-cay-thuoc-o-viet-nam/. [Accessed Dec. 10, 2025].

[3] Vinh University Publishing House, “Natural Products Chemistry Textbook,” n.d. [Online]. Available: http://nhaxuatban.vinhuni.edu.vn/gioi-thieu-sach/seo/giao-trinh-hop-chat-thien-nhien-66253. [Accessed Dec. 10, 2025].

[4] Q. K. Pham, Textbook of Bioactive Natural Compounds. Vietnam Education Publishing House, 2011.

[5] Caythuoc.org, “Cay cham meo,” n.d. [Online]. Available: https://caythuoc.org/cay-cham-meo.html. [Accessed Dec. 10, 2025].

[6] S.Q. Huang, C.T. He, Q.Y. He, G.S. Lang, H.J. Chen, L.P. Teng, and Z.B. Zhou, “Chemical constituents from Strobilanthes cusia and their chemotaxonomic significance,” Biochemical Systematics and Ecology, vol. 114, Art. no. 104822, 2024, doi: 10.1016/j.bse.2024.104822.

[7] C.L. Lee, C.M. Wang, H.-C. Hu, H.-R. Yen, Y.-C. Song, S.-J. Yu, C.-J. Chen, W.-C. Li, and Y.-C. Wu, “Indole alkaloids indigodoles A–C from aerial parts of Strobilanthes cusia in the traditional Chinese medicine Qing Dai have anti-IL-17 properties,” Phytochemistry, vol. 162, pp. 39-46, 2019, doi: 10.1016/j.phytochem.

[8] W. C. Prabowo, H. Kuncoro, B. Irawan, S. A. F. Kusuma, and Y. Susilawati, “Botanical and pharmacognostic investigation of Strobilanthes kalimantanensis,” Journal of Advanced Pharmaceutical Technology & Research, vol. 15, no. 3, pp. 144-149, 2024, doi: 10.4103/JAPTR.JAPTR_9_24.

[9] C. Liu, M. Cheng, C. Ma, J. Chen, and H. Tan, “Identification of novel flavin-dependent monooxygenase from Strobilanthes cusia reveals molecular basis of indoles’ biosynthetic logic,” BMC Plant Biology, vol. 23, 2023, Art. no. 527, doi: 10.1186/s12870-023-04557-5.

[10] C.L. Lee, C.M. Wang, H.C. Hu, H.R. Yen, Y.C. Song, S.J. Yu, C.J. Chen, W.C. Li, and Y.C. Wu, “Indole alkaloids indigodoles A–C from aerial parts of Strobilanthes cusia in the traditional Chinese medicine Qing Dai have anti-IL-17 properties,” Phytochemistry, vol. 162, pp. 39-46, Jun. 2019, doi: 10.1016/j.phytochem.

[11] T. T. H. Pho and T. G. Le, “Morphological characteristics, compound composition, and usage of Strobilanthes cusia (Nees) Kuntze harvested in Bac Kan province,” TNU Journal of Science and Technology, vol. 228, no. 05, pp. 129-136, 2023, doi: 10.34238/tnu-jst.7041.

[12] T. S. Hoang and T. B. Nguyen, Plant taxonomy. University of Education Publishing House, 2005.

[13] H. H. Pham, An Illustrated Flora of Vietnam, vol. 3. Ho Chi Minh City: Tre Publishing House, 1999.

[14] T. S. Hoang and N. P. Nguyen, Practices of plant morphological and anatomical. University of Education Publishing House, 2008.

[14] V. D. Nguyen and V. T. Nguyen, Chemistry research methods of medicinal plants. Science and Technics Publishing House, 1978.

[16] T. Q. Trung, N. T. T. Ha, T. T. Hong, P. T. T. Hien, and H. P. Hiep, “Characterization of Morphological and Biological Activity of Extracts Andrographis paniculata,” TNU Journal of Science and Technology, vol. 230, no. 01, pp. 490-496, 2025.

[17] T. Q. Trung, N. T. T. Ha, T. T. Hong, P. T. T. Hien, and H. P. Hiep, “Characterization of Morphological and Biological Activity of Extracts Andrographis paniculata,” TNU Journal of Science and Technology, vol. 230, no. 01, pp. 490-496, 2025.

[18] F. Hadacek and H. Greger, “Testing of antifungal natural products: Methodologies, comparability of results and assay choice,” Phytochemical Analysis, vol. 11, pp. 137–147, 2000, doi: 10.1002/(SICI)1099-1565(200005/06)11:3<137::AID-PCA514>3.0.CO;2-I.

[19] H. T. Cao, V. C. T. Ninh, T. Q. Luc, T. K. Nguyen, Y. K. T. Nguyen, T. T. T. Dinh, and D. T. Ha, “Assessment of Antioxidant Activities, Total Phenolics, and Flavonoids of Different Extracts of Strobilanthes Schomburgkii Leaves,” Journal of Advanced Zoology, vol. 44, no. S2, pp. 1179-1187, 2023.

[20] M. C. Fernandes and K. Sellappan, “Phytochemical Analysis of Strobilanthes Blume Species from Northern Western Ghats of India,” International Journal of Current Pharmaceutical Research, vol. 8, no. 3, pp. 108-111, 2016.

[21] B. Mahesh and S. Satish, “Antimicrobial Activity of Some Important Medicinal Plant Against Plant and Human Pathogens,” World Journal of Agricultural Sciences, vol. 4 (S), pp. 839-843, 2008.

[22] Y.-R. Chiang, A. Li, Y.-L. Leu, J.-Y. Fang, and Y.-K. Lin, “An in vitro study of the antimicrobial effects of indigo naturalis prepared from Strobilanthes formosanus Moore,” Molecules, vol. 18, no. 11, pp. 14381-14396, Nov. 2013.

DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.14795

Các bài báo tham chiếu

Hiện tại không có bài báo tham chiếu



Ghi nhớ