ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG KIỂM SOÁT VI KHUẨN Xanthomonas oryzae pv. oryzae GÂY BỆNH CHÁY BÌA LÁ LÚA CỦA CÁC DÒNG THỰC KHUẨN THỂ ĐƯỢC PHÂN LẬP TỪ LÚA HOANG (Oryza rufipogon)

Nguyễn Phúc Huy; Nguyễn Hoàng Luân; Nguyễn Thị Loan Anh; Trần Thị Giang; Trương Thị Bích Vân

doi:10.34238/tnu-jst.16111

ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG KIỂM SOÁT VI KHUẨN Xanthomonas oryzae pv. oryzae GÂY BỆNH CHÁY BÌA LÁ LÚA CỦA CÁC DÒNG THỰC KHUẨN THỂ ĐƯỢC PHÂN LẬP TỪ LÚA HOANG (Oryza rufipogon)

Thông tin bài báo

Ngày nhận bài: 18/06/26 Ngày hoàn thiện: 21/07/26 Ngày đăng: 22/07/26

Các tác giả

1. Nguyễn Phúc Huy, Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm - Đại học Cần Thơ; Khoa Công nghệ Sinh hóa – Thực phẩm - Trường Đại học Kỹ thuật – Công nghệ Cần Thơ
2. Nguyễn Hoàng Luân, Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm - Đại học Cần Thơ
3. Nguyễn Thị Loan Anh, Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm - Đại học Cần Thơ
4. Trần Thị Giang, Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm - Đại học Cần Thơ
5. Trương Thị Bích Vân , Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm - Đại học Cần Thơ

Tóm tắt

Bệnh cháy bìa lá lúa do vi khuẩn Xanthomonas oryzae pv. oryzae (Xoo) gây ra là một bệnh nghiêm trọng ảnh hưởng đến sản xuất lúa gạo ở nhiều nước châu Á. Các phương pháp kiểm soát truyền thống, như canh tác và sử dụng thuốc trừ sâu hóa học, thường không hiệu quả. Nghiên cứu này đánh giá tiềm năng kiểm soát sinh học của các thực khuẩn thể (TKT-phage) fHL17, fHL19 và fHL20 được phân lập từ lúa hoang (Oryza rufipogon). Các thí nghiệm về độ đục và mật số vi khuẩn cho thấy TKT có hoạt tính ly giải mạnh, việc xử lý bằng TKT làm giảm mật số vi khuẩn Xoo khoảng 1 log CFU/mL và làm thay đổi hình thái và kích thước khuẩn lạc. Thí nghiệm về màng sinh học chứng minh sự phân hủy đáng kể màng sinh học do Xoo tạo ra, đặc biệt TKT fHL17, làm giảm OD của màng sinh học từ 2,42±0,05 xuống 0,96±0,31. Nhìn chung, kết quả cho thấy thực khuẩn thể có tiềm năng kiểm soát bệnh cháy bìa lá lúa theo hướng giảm thuốc hóa học thân thiện với môi trường cho cây lúa.

Từ khóa

Thực khuẩn thể; Cháy bìa lá lúa; Biofilm; Oryza rufipogon; Xanthomonas oryzae

Toàn văn:

PDF (English)

Tài liệu tham khảo

[1] “FAO Cereal Supply and Demand Brief | Food and Agriculture Organization of the United Nations,” WorldFoodSituation. [Online]. Available: https://www.fao.org/worldfoodsituation/csdb/en. [Accessed May 27, 2026].

[2] S. A. Ganie, J. A. Bhat, and A. Devoto, “The influence of endophytes on rice fitness under environmental stresses,” Plant Mol. Biol., vol. 109, no. 4-5, pp. 447-467, 2022, doi: 10.1007/s11103-021-01219-8.

[3] M. A. S. V. Ferreira et al., “Xanthomonas citri pv. viticola Affecting Grapevine in Brazil: Emergence of a Successful Monomorphic Pathogen,” Front. Plant Sci., vol. 10, Apr. 2019, doi: 10.3389/fpls.2019.00489.

[4] L. W. Burgess, T. E. Knight, L. Tesoriero, and P. T. Hien, Diagnostic Manual for Plant Diseases in Vietnam. Canberra, Australia: ACIAR, 2008.

[5] G. Santoyo, G. Moreno-Hagelsieb, M. del C. Orozco-Mosqueda, and B. R. Glick, “Plant growth-promoting bacterial endophytes,” Microbiol. Res., vol. 183, pp. 92-99, Feb. 2016, doi: 10.1016/j.micres.2015.11.008.

[6] E. L. Schnabel and A. L. Jones, “Isolation and characterization of five Erwinia amylovora bacteriophages and assessment of phage resistance in strains of Erwinia amylovora,” Appl. Environ. Microbiol., vol. 67, no. 1, pp. 59-64, Jan. 2001, doi: 10.1128/AEM.67.1.59-64.2001.

[7] J. B. Jones, L. E. Jackson, B. Balogh, A. Obradovic, F. B. Iriarte, and M. T. Momol, “Bacteriophages for plant disease control,” Annu. Rev. Phytopathol., vol. 45, pp. 245-262, 2007, doi: 10.1146/annurev.phyto.45.062806.094411.

[8] T. Yamada et al., “A jumbo phage infecting the phytopathogen Ralstonia solanacearum defines a new lineage of the Myoviridae family,” Virology, vol. 398, no. 1, pp. 135-147, Mar. 2010, doi: 10.1016/j.virol.2009.11.043.

[9] T. T. B. Van, S. Yoshida, K. Miki, A. Kondo, and K. Kamei, “Genomic characterization of ϕRS603, a filamentous bacteriophage that is infectious to the phytopathogen Ralstonia solanacearum,” Microbiol. Immunol., vol. 58, no. 12, pp. 697-700, Dec. 2014, doi: 10.1111/1348-0421.12203.

[10] T. B. V. Truong et al., “Genomic characterization of Ralstonia solanacearum phage ϕRS138 of the family Siphoviridae,” Arch. Virol., vol. 161, no. 2, pp. 483-486, Feb. 2016, doi: 10.1007/s00705-015-2654-1.

[11] A. M. Kropinski, A. Mazzocco, T. E. Waddell, E. Lingohr, and R. P. Johnson, “Enumeration of Bacteriophages by Double Agar Overlay Plaque Assay,” in Bacteriophages: Methods and Protocols, Volume 1: Isolation, Characterization, and Interactions, M. R. J. Clokie and A. M. Kropinski, Eds., Totowa, NJ: Humana Press, 2009, pp. 69-76, doi: 10.1007/978-1-60327-164-6_7.

[12] D. R. Alves, A. Gaudion, J. E. Bean, P. Perez Esteban, T. C. Arnot, D. R. Harper, W. Kot, L. H. Hansen, M. C. Enright, and A. T. A. Jenkins, “Combined use of bacteriophage K and a novel bacteriophage to reduce Staphylococcus aureus biofilm formation,” Applied and Environmental Microbiology, vol. 80, no. 21, pp. 6694-6703, 2014, doi: 10.1128/AEM.01789-14.

[13] T. T. B. Van and T. T. Lieu, "Isolation of bacteriophages from shrimp pond wastewater capable of inhibiting Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 and Vibrio parahaemolyticus ATCC 10885," TNU J. Sci. Technol., vol. 229, no. 05, pp. 391-398, Apr. 2024, doi: 10.34238/tnu-jst.9149.

[14] P. Korzeniowski, P. Śliwka, M. Kuczkowski, D. Mišić, A. Milcarz, and M. Kuźmińska-Bajor, “Bacteriophage Cocktail Can Effectively Control Salmonella Biofilm in Poultry Housing,” Front. Microbiol., vol. 13, Jun. 2022, doi: 10.3389/fmicb.2022.901770.

[15] R. Gao et al., “Isolation, characterization, and preliminary application of three Vibrio phages in controlling Vibrio alginolyticus,” LWT, vol. 191, Jan. 2024, Art. no. 115638, doi: 10.1016/j.lwt.2023.115638.

[16] V. D. Canh, M. Yasui, S. Torii, K. Oguma, and H. Katayama, “Susceptibility of enveloped and nonenveloped viruses to ultraviolet light-emitting diode (UV-LED) irradiation and implications for virus inactivation mechanisms,” Environ. Sci. Water Res. Technol., vol. 9, no. 9, pp. 2283–2292, Aug. 2023, doi: 10.1039/D3EW00277B.

[17] WN Chaudhry, M. Plesˇka, N. N. Shah, H. Weiss, I. C. McCall, J. R. Meyer, et al., “Leaky resistance and the conditions for the existence of lytic bacteriophage,” PLoS Biol., vol. 16, no. 8, 2018, Art. no. e2005971, doi: 10.1371/journal.pbio.2005971.

[18] Y. Xie, L. Wahab, and J. J. Gill, “Development and Validation of a Microtiter Plate-Based Assay for Determination of Bacteriophage Host Range and Virulence,” Viruses, vol. 10, no. 4, Apr. 2018, Art. no. 189, doi: 10.3390/v10040189.

[19] Z. Naureen et al., “Bacteriophages presence in nature and their role in the natural selection of bacterial populations,” Acta Biomed. Atenei Parm., vol. 91, no. 13-S, pp. e2020024–e2020024, Nov. 2020, doi: 10.23750/abm.v91i13-S.10819.

[20] E. V. Orlova, “Bacteriophages and Their Structural Organisation,” in Bacteriophages, IntechOpen, 2012, doi: 10.5772/34642.

[21] M. M. Dechamma, K. S. Santhosh, B. Maiti, I. Karunasagar, and I. Karunasagar, “Application of novel lytic bacteriophages to control Vibrio parahaemolyticus load in seafood,” J. Consum. Prot. Food Saf., vol. 17, no. 1, pp. 41-49, Mar. 2022, doi: 10.1007/s00003-021-01356-8.

[22] Q. Peng et al., “Characterization of bacteriophage vB_KleM_KB2 possessing high control ability to pathogenic Klebsiella pneumoniae,” Sci. Rep., vol. 13, no. 1, Jun. 2023, Art. no. 9815, doi: 10.1038/s41598-023-37065-5.

[23] A. B. Anmod, R. W. Ingle, and T. S. Chormale, “Pathological and Cultural Characteristics of Different Isolates of Xanthomonas Axonopodis pv. Malvacearum,” J. Plant Dis. Sci., vol. 17, no. 1, pp. 59-62, 2022.

[24] F. Goodarzi, M. Hallajzadeh, M. Sholeh, M. Talebi, V. P. Mahabadi, and N. Amirmozafari, “Biological characteristics and anti-biofilm activity of a lytic phage against vancomycin-resistant Enterococcus faecium,” Iran. J. Microbiol., vol.13, no. 5, Oct. 2021, doi: 10.18502/ijm.v13i5.7436.

[25] N. V. Enwuru et al., “Isolation and characterization of novel phage (Podoviridae ɸParuNE1) and its efficacy against multi-drug-resistant Pseudomonas aeruginosa planktonic cells and biofilm,” Beni-Suef Univ. J. Basic Appl. Sci., vol. 10, no. 1, Sep. 2021, Art. no. 50, doi: 10.1186/s43088-021-00137-4.

[26] R. Wang et al., “Characterization of phage HZY2308 against Acinetobacter baumannii and identification of phage-resistant bacteria,” Virol. J., vol. 21, no. 1, Nov. 2024, Art. no. 283, doi: 10.1186/s12985-024-02556-y.

[27] M. S. Islam et al., “Application of a Phage Cocktail for Control of Salmonella in Foods and Reducing Biofilms,” Viruses, vol. 11, no. 9, Sep. 2019, Art. no. 841, doi: 10.3390/v11090841.

DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.16111

Các bài báo tham chiếu

Hiện tại không có bài báo tham chiếu



Ghi nhớ