NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH CẤU TRÚC CỦA HỢP CHẤT SAPONIN PHÂN LẬP TỪ LÁ CỦA LOÀI PHÁT TÀI NÚI (Dracaena draco L.)

Vi Thị Hồng Thi; Từ Quang Tân; Nguyễn Thị Thu Hà; Nguyễn Đức Hùng

doi:10.34238/tnu-jst.8512

NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH CẤU TRÚC CỦA HỢP CHẤT SAPONIN PHÂN LẬP TỪ LÁ CỦA LOÀI PHÁT TÀI NÚI (Dracaena draco L.)

Thông tin bài báo

Ngày nhận bài: 09/08/23 Ngày hoàn thiện: 30/08/23 Ngày đăng: 13/09/23

Các tác giả

1. Vi Thị Hồng Thi, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Phú Lương, Thái Nguyên
2. Từ Quang Tân, Trường Đại học Sư phạm – ĐH Thái Nguyên
3. Nguyễn Thị Thu Hà, Trường Đại học Sư phạm – ĐH Thái Nguyên
4. Nguyễn Đức Hùng , Trường Đại học Sư phạm – ĐH Thái Nguyên

Tóm tắt

Chi Huyết giác (Dracaena) có vùng phân bố chủ yếu ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới. Là một trong số 153 loài thuộc chi Huyết giác, loài Phát tài núi (D. draco L.) có vùng phân bố bản địa tại đảo Canary, tuy nhiên có thể được tìm thấy ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Ở nước ta, loài cây này được trồng nhiều ngoài tự nhiên với mục đích làm cảnh. Một số nghiên cứu trước đây trên loài Phát tài núi phân bố tại Nhật Bản và Tây Ban Nha cho thấy, loài thực vật này có chứa các hợp chất saponin steroid có hoạt tính gây độc mạnh trên dòng tế bào ung thư máu HL-60 ở người và dòng tế bào ung thư biểu bì A431 ở người. Trong nghiên cứu này, một hợp chất saponin steroid có khung furostanol đã được phân lập từ lá của loài Phát tài núi (D. draco L.) phân bố tại Việt Nam. Hợp chất này có cấu trúc hóa học là 26-O-b-D-glucopyranosyl-22-O-methylfurosta-5,25(27)-diene-1b,3b,22α,26-tetrol 1-O-{O-α-L-rhamnopyranosyl-(1®2)-O-[b-D-xylopyranosyl-(1®3)]-α-L-arabinopyranoside}. Đây là hợp chất đã được phân lập trước đó từ phần thân của loài Nolina recurvata, thuộc chi Nolina, họ Asparagaceae phân bố tại Nhật Bản.

Từ khóa

Phát tài núi; NMR; Asparagaceae; Hoạt tính gây độc; Saponin steroid

Toàn văn:

PDF

Tài liệu tham khảo

[1] E. Moghimipour and S. Handali, Saponin: Properties, Methods of Evaluation and Applications, vol. 5. 2015.

[2] T. Moses, K. K. Papadopoulou, and A. Osbourn, “Metabolic and functional diversity of saponins, biosynthetic intermediates and semi-synthetic derivatives,” Crit. Rev. Biochem. Mol. Biol., vol. 49, no. 6, pp. 439-462, 2014, doi: 10.3109/10409238.2014.953628.

[3] K. Sharma, R. Kaur, S. Kumar, R. K. Saini, S. Sharma, S. V Pawde, and V. Kumar, “Saponins: A concise review on food related aspects, applications and health implications,” Food Chem. Adv., vol. 2, 2023, Art. no. 100191, doi: 10.1016/j.focha.2023.100191.

[4] J. Gitanjali, D. S. Dinesh Ram, V. Amalan, T. A. Alahmadi, S. A. Alharbi, S. Kandasamy, R. Shanmuganthan, and N. Vijayakumar, “Antimicrobial, antioxidant, anticancer, and antithrombotic, competency of saponins from the root of Decalepis hamiltonii,” Environ. Res., vol. 231, 2023, Art. no. 116096, doi: 10.1016/j.envres.2023.116096.

[5] H. B. T. Le, D. V. Ho, H. M. Nguyen, A. T. Le, T. A. V. Tran, and H. T. Nguyen, “A new spirostanol steroid and a new spirostanol steroidal saponin from Aspidistra triradiata and their cytotoxic activities,” Nat. Prod. Res., 2022, doi: 10.1080/14786419.2022.2095635.

[6] Y. Y. Tian, Y. Liu, P.-C. Qiu, Y. Li, J.-M. Hu, T.-Y. Li, W.-W. Chen, H.-F. Tang, and Y.-Y. Lu, “Cytotoxic steroidal saponins from the rhizomes of Paris fargesii var. Petiolata,” Bioorg. Chem., vol. 131, 2023, Art. no. 106305, doi: 10.1016/j.bioorg.2022.106305.

[7] Z.-P. Xu, Y. Liu, S.-Y. Wang, Z.-W. Li, X.-M. Li, D.-X. Lu, J. Pan, H.-X. Kuang, and B.-Y. Yang, “Eight undescribed steroidal saponins including an unprecedented 16, 26-epoxy-furostanol saponin from Solanum xanthocarpum and their cytotoxic activities,” Phytochemistry, vol. 199, 2022, Art. no. 113171, doi: 10.1016/j.phytochem.2022.113171.

[8] N. T. Do, Flora of Vietnam, vol. 8, Liliales Perleb. Sci. Tech. Publ. Hanoi, 2007.

[9] Y. Mimaki, M. Kuroda, A. Ide, A. Kameyama, A. Yokosuka, and Y. Sashida, “Steroidal saponins from the aerial parts of Dracaena draco and their cytostatic activity on HL-60 cells,” Phytochemistry, vol. 50, no. 5, pp. 805-813, 1999, doi: 10.1016/S0031-9422(98)00614-1.

[10] A. G. González, J. C. Hernández, F. León, J. I. Padrón, F. Estévez, J. Quintana, and J. Bermejo, “Steroidal Saponins from the Bark of Dracaena draco and Their Cytotoxic Activities,” J. Nat. Prod., vol. 66, no. 6, pp. 793-798, 2003, doi: 10.1021/np020517j.

[11] T. H. Y. Nguyen, H. M. Chu, and D. H. Nguyen, “Two new steroidal saponins from the roots of Cordyline fruticosa (L.) A. Chev,” Nat. Prod. Res., pp. 1-6, 2022, doi: 10.1080/14786419.2022.2135003.

[12] Y. Mimaki, Y. Takaashi, M. Kuroda, Y. Sashida, and T. Nikaido, “Steroidal saponins from Nolina recurvata stems and their inhibitory activity on cyclic AMP phosphodiesterase,” Phytochemistry, vol. 42, no. 6, pp. 1609-1615, 1996, doi: 10.1016/0031-9422(96)00107-0.

[13] G. Francis, Z. Kerem, H. P. S. Makkar, and K. Becker, “The biological action of saponins in animal systems: a review,” Br. J. Nutr., vol. 88, no. 6, pp. 587-605, 2002, doi: 10.1079/BJN2002725.

[14] J. C. Hernández, F. León, F. Estévez, J. Quintana, and J. Bermejo, “A Homo-Isoflavonoid and a Cytotoxic Saponin from Dracaena draco,” Chem. Biodivers., vol. 3, no. 1, pp. 62-68, 2006, doi: 10.1002/cbdv.200690008.

DOI: https://doi.org/10.34238/tnu-jst.8512

Các bài báo tham chiếu

Hiện tại không có bài báo tham chiếu



Ghi nhớ